Nằm nép mình trong một khu tập thể cũ trên phố Kim Mã (Hà Nội), quán kem xôi - chè Thái của cụ Dương Thị An không sở hữu không gian sang trọng hay thực đơn phong phú. Suốt hơn 40 năm, quán chỉ giữ lại vài món quen thuộc nhưng vẫn thu hút nhiều thế hệ thực khách. Với cụ An, bí quyết để níu chân khách không nằm ở sự cầu kỳ, mà ở việc giữ trọn hương vị truyền thống và sự chỉn chu trong từng công đoạn chế biến.

Ảnh: Kim Ngân
Hơn 40 năm giữ một góc ký ức Hà Nội
Giữa nhịp sống hiện đại với vô số hàng quán mới xuất hiện mỗi ngày, quán kem xôi – chè Thái của cụ An vẫn giữ dáng vẻ giản dị như một góc nhỏ của Hà Nội xưa. Quán nằm trong khu tập thể Giảng Võ, không gian không lớn, bàn ghế đơn sơ nhưng luôn sạch sẽ, gọn gàng. Nơi đây đã trở thành điểm hẹn quen thuộc của nhiều thế hệ thực khách.
Ít ai nghĩ rằng một quán ăn nhỏ với thực đơn chỉ gồm ba món: kem xôi, chè Thái và bánh chín tầng mây lại có thể tồn tại bền bỉ suốt nhiều thập kỷ. Thế nhưng, từ khi mở quán vào năm 1985, cụ Dương Thị An đã duy trì công việc này như một phần cuộc sống.

Ảnh: Kim Ngân
Trước khi chuyển về khu tập thể Giảng Võ, quán từng nằm trên phố Phan Chu Trinh và được biết đến là một trong những địa chỉ đầu tiên đưa món chè Thái đến gần hơn với thực khách Hà Nội. Theo thời gian, địa điểm thay đổi, thành phố đổi thay, nhưng hương vị đặc trưng của những món ăn tại đây vẫn được giữ lại.
Cụ An vốn sinh ra và lớn lên tại Udon Thani (Thái Lan), có nhiều năm gắn bó với văn hóa ẩm thực xứ chùa Vàng. Sau khi trở về Việt Nam, cụ mang theo những công thức quen thuộc và bắt đầu mở quán với mong muốn giới thiệu những món ăn đặc trưng của Thái Lan đến người Hà Nội.
Kem xôi - sự kết hợp lạ mà hài hòa
Món làm nên tên tuổi của quán chính là kem xôi. Đây là sự kết hợp tưởng như đơn giản giữa xôi nếp và kem lạnh nhưng lại tạo nên hương vị đặc biệt nhờ sự cân bằng giữa nóng - lạnh, mềm - mịn, ngọt - béo.

Ảnh: Kim Ngân
Phần xôi được làm từ gạo nếp tuyển chọn, ngâm và đồ kỹ để đạt độ dẻo nhưng không bị nhão. Lá nếp được sử dụng để tạo màu xanh tự nhiên cùng hương thơm nhẹ nhàng. Những hạt xôi sau khi hoàn thành vẫn giữ được độ căng, mềm, khi ăn không bị khô hay rời rạc.
Phủ lên trên lớp xôi xanh là phần kem vani do gia đình tự làm. Kem có độ mềm mịn, vị ngọt vừa phải, không quá gắt. Khi thưởng thức, kem tan dần hòa quyện cùng xôi nếp tạo nên cảm giác béo thơm nhưng không gây ngấy.
Điểm nhấn đặc biệt của món ăn còn nằm ở phần dừa sấy. Những miếng dừa được chế biến thủ công, có độ giòn và vị mặn nhẹ, giúp cân bằng vị ngọt của kem và xôi. Chính sự kết hợp của ba thành phần tưởng chừng đối lập lại tạo nên nét riêng khiến nhiều thực khách quay lại nhiều lần.
Bí quyết nằm ở sự tỉ mỉ mỗi ngày
Khi được hỏi về bí quyết giữ khách suốt hàng chục năm, cụ An cho rằng không có công thức đặc biệt nào ngoài việc lựa chọn nguyên liệu kỹ và làm món ăn bằng kinh nghiệm tích lũy qua thời gian.

Ảnh: Kim Ngân
Với xôi, điều quan trọng nhất là chọn được loại gạo ngon, biết cách ngâm, đồ để hạt xôi chín đều, giữ được độ mềm dẻo. Màu xanh của xôi đến từ lá nếp tự nhiên thay vì phẩm màu, vì vậy đôi khi vẫn có những vụn lá nhỏ còn sót lại – một dấu hiệu cho thấy món ăn được làm theo cách thủ công.
Phần kem cũng được gia đình tự chế biến để kiểm soát độ ngọt và độ béo. Còn dừa sấy phải trải qua nhiều công đoạn từ lựa chọn nguyên liệu, sơ chế, tẩm ướp đến sấy khô. Những việc tưởng nhỏ ấy lại quyết định hương vị cuối cùng của món ăn.
Không chạy theo xu hướng thêm nhiều topping hay biến tấu công thức, quán vẫn trung thành với cách làm ban đầu. Chính sự ổn định ấy trở thành yếu tố khiến khách quen cảm thấy thân thuộc mỗi lần ghé lại.
Nơi lưu giữ ký ức của nhiều thế hệ
Điều đặc biệt ở quán kem xôi của cụ An không chỉ nằm trong món ăn mà còn ở mối liên kết với thực khách. Nhiều người từng là học sinh, sinh viên đến quán cách đây vài chục năm, nay đã trở thành cha mẹ, ông bà và tiếp tục đưa con cháu trở lại.

Ảnh: Minh Vũ
Có những vị khách tìm đến không chỉ để thưởng thức một cốc kem xôi hay bát chè Thái, mà còn để tìm lại hương vị gắn với tuổi thơ. Với họ, quán không đơn thuần là một địa điểm ăn uống mà là nơi lưu giữ những ký ức về một Hà Nội bình dị.
Ở tuổi ngoài 80, cụ An hiện đã giao việc quản lý quán cho con gái, nhưng vẫn thường xuyên có mặt mỗi ngày. Với cụ, việc đến quán không chỉ là công việc mà còn là niềm vui, là cơ hội gặp gỡ những vị khách đã gắn bó suốt nhiều năm.
Giữa một Hà Nội luôn chuyển động, quán kem xôi - chè Thái của cụ An vẫn chọn cách đi chậm. Không biển hiệu cầu kỳ, không thực đơn dài, quán giữ khách bằng những điều giản dị: một món ăn quen thuộc, một công thức được gìn giữ và sự tận tâm của người làm nghề.
Hơn 40 năm trôi qua, vị ngọt của kem, sự dẻo thơm của xôi và chút giòn mặn của dừa sấy không chỉ tạo nên một món ăn vặt đặc biệt, mà còn trở thành một phần ký ức ẩm thực của nhiều thế hệ người Hà Nội.