Bánh trôi tàu Phạm Bằng: Hàng chè chỉ bán nửa năm, cứ mở cửa là khách tìm đến

Cứ trời trở lạnh, hàng bánh trôi tàu lại mở cửa

Ở Hà Nội, bánh trôi tàu từ lâu đã trở thành món quà vặt gắn với những ngày se lạnh. Giữa rất nhiều hàng chè mới xuất hiện, hàng bánh trôi tàu trên phố Hàng Giầy vẫn giữ được một lượng khách riêng nhờ hương vị truyền thống và cái tên đã quen thuộc với nhiều thế hệ thực khách.

Ngày 5/10, hàng bánh trôi tàu Phạm Bằng mở cửa trở lại sau khoảng 6 tháng tạm nghỉ. Ngay trong ngày đầu tiên, khách đã tìm đến đông kín từ chiều cho tới tối. Dù lượng khách đông, thời gian chờ một phần bánh thường chỉ khoảng 5 phút nhờ tốc độ phục vụ khá nhanh.

Điều đặc biệt ở hàng bánh này là quán không bán quanh năm. Từ thời cố NSƯT Phạm Bằng còn trực tiếp đứng bán, hàng bánh đã duy trì quy luật "6 tháng đóng, 6 tháng mở". Khi thời tiết bắt đầu nóng lên vào khoảng tháng 4, quán nghỉ bán; đến mùa thu, khi Hà Nội chuyển se lạnh, những nồi chè nóng lại được chuẩn bị để phục vụ khách.

Cách bán hàng theo mùa tưởng như bất tiện nhưng lại trở thành một nét riêng. Nhiều thực khách đã quen với việc phải chờ đến mùa lạnh mới được ăn bánh trôi tàu ở đây. Chính sự "đúng mùa" ấy khiến ngày hàng bánh mở cửa trở lại mỗi năm trở thành một dịp được mong đợi.

Sau khi cố nghệ sĩ Phạm Bằng qua đời năm 2016, hàng bánh từng đóng cửa một thời gian. Đến cuối năm 2017, con trai ông là anh Phạm Thanh Tùng cùng gia đình tiếp quản, tiếp tục duy trì hàng bánh và những công thức được truyền lại từ cha mẹ.

Ba món chè hơn 30 năm không đổi

Nếu nhiều hàng chè liên tục cập nhật món mới để chiều thị hiếu thực khách, hàng bánh trôi tàu Phạm Bằng lại chọn cách ngược lại. Hơn 30 năm qua, thực đơn ở đây chỉ xoay quanh ba món: bánh trôi tàu, lục tàu xá và chí mà phù.

Bánh trôi tàu là món được nhiều người tìm đến nhất. Những viên bánh nếp được nặn thủ công, bên trong có nhân mè đen hoặc dừa, sau đó luộc chín và chan nước đường gừng nóng. Lớp vỏ mềm, dẻo, ôm lấy phần nhân có vị ngọt vừa phải. Điểm tạo dấu ấn là nước đường gừng cay ấm, thơm rõ, đặc biệt hợp với tiết trời Hà Nội những ngày đầu đông.

Khác với một số phiên bản bánh trôi tàu được biến tấu bằng nhiều loại topping, hàng bánh này giữ cách làm khá giản dị, không thêm lạc hay nước cốt dừa. Chính sự tiết chế ấy tạo nên vị ngọt thanh, không quá nặng, để thực khách cảm nhận rõ vị nếp, nhân bánh và mùi gừng.

Hai món còn lại cũng mang những cái tên khá lạ tai với nhiều thực khách. Lục tàu xá có đậu xanh nấu nhuyễn, kết hợp cùng hạt sen, vỏ quýt khô và mã thầy, tạo nên vị bùi, thơm cùng chút giòn nhẹ. Trong khi đó, chí mà phù có màu đen đặc trưng của mè đen xay nhuyễn, nấu cùng bột gạo và nước đường, cho thành phẩm sánh mịn, thơm béo.

Ba món được bán đồng giá 30.000 đồng/bát. Trong ngày đầu mở cửa trở lại, lục tàu xá thậm chí đã bán hết từ khoảng 18h30, cho thấy sức hút của những món chè tưởng giản dị nhưng đã trở thành ký ức của nhiều người Hà Nội.

Giữ một vị bánh, giữ cả ký ức phố cổ

Đằng sau những bát bánh trôi tàu nóng hổi là một công việc được chuẩn bị từ rất sớm. Để kịp mở cửa lúc 15h30, các thành viên trong gia đình bắt đầu chuẩn bị từ khoảng 6h sáng. Từ ngâm đậu, nhào bột đến làm nhân đều được thực hiện thủ công. Bánh được nặn liên tục, mỗi mẻ khoảng 30 viên rồi mới thả vào nồi nước đường. Khi gần hết mẻ cũ, những viên bánh mới tiếp tục được cho vào để giữ độ dẻo của lớp vỏ.

Quán chỉ có vài bàn nhỏ, không gian khiêm tốn trong con ngõ trên phố Hàng Giầy. Giờ cao điểm, nhiều người chọn mua mang về thay vì chờ chỗ ngồi. Thế nhưng chính sự giản dị ấy lại khiến hàng bánh giữ được cảm giác thân thuộc của một hàng quà phố cổ.

Điều đáng nói hơn cả nằm ở cách gia đình lựa chọn giữ nguyên thực đơn và phương pháp chế biến cũ. Anh Phạm Thanh Tùng cho biết muốn gìn giữ trọn vẹn truyền thống cha để lại, không chạy theo thị hiếu hay những xu hướng món ăn mới.

Ba món chè cũng mang dấu ấn của cộng đồng người Hoa từng sinh sống ở khu vực Hàng Giầy, góp thêm một lớp văn hóa cho những món quà vặt nơi phố cổ.

Có người đã ăn bánh trôi tàu ở đây suốt 30 năm, từ khi cố nghệ sĩ Phạm Bằng còn trực tiếp bán hàng. Với họ, điều đáng quý không chỉ là một bát chè nóng trong ngày lạnh, mà còn là cảm giác hương vị quen thuộc vẫn còn nguyên sau nhiều năm.

Giữa nhịp sống ngày càng nhanh, một hàng bánh chỉ bán nửa năm, thực đơn chỉ có ba món và cách làm gần như không thay đổi lại trở thành một nét riêng khó trộn lẫn của Hà Nội. Để rồi cứ mỗi khi gió mùa về, người ta lại nhớ đến một bát bánh trôi tàu nóng, thơm mùi gừng và tìm về phố Hàng Giầy, như tìm lại một phần ký ức của mùa đông Hà Nội.