Có những hương vị chỉ cần nhắc tên cũng đủ gợi nhớ cả một mùa. Với người Hà Nội, quả sấu chính là thứ quả như thế. Từ bát canh chua ngày hè, cốc sấu đá ven đường đến món vịt om sấu dân dã, thứ vị chua thanh đặc biệt ấy đã trở thành một phần ký ức ẩm thực của vùng đất Kinh kỳ. Giờ đây, khi được kết hợp cùng kỹ thuật nướng kiểu Âu trong món vịt nướng sốt quả sấu, hương vị quen thuộc ấy lại mang một diện mạo mới vừa hiện đại, vừa đậm chất Hà Nội.
Cây sấu chẳng phải là loài cây hiếm hoi, nó được trồng ở nhiều vùng miền trên khắp dải đất hình chữ S. Thế nhưng, chỉ khi bén rễ ở đất Thăng Long, hấp thụ cái tinh hoa của nắng gió, của mạch ngầm ngàn năm văn hiến, sấu mới thực sự thăng hoa để trở thành một thứ đặc sản riêng có, một biểu tượng văn hóa bất biến của Hà Nội.
Nguồn: Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội
Có lẽ bởi người Hà thành vốn cầu kỳ, tinh tế trong cách ăn mặc, lối ở và đặc biệt là trong nghệ thuật ẩm thực. Dưới bàn tay khéo léo của những người bà, người mẹ, quả sấu nhỏ bé đã len lỏi vào từng nếp nhà, biến hóa diệu kỳ trong vô vàn thức quà giải nhiệt ngày hè.
Đó là ly nước sấu ngâm đường màu hổ phách, dậy mùi gừng thơm nồng, đập thêm chút đá mát lạnh khiến thực khách sảng khoái ngay ngụm đầu tiên. Đó là những bát canh sấu nấu sườn non thanh mát, món vịt om sấu béo ngậy mà không ngấy, hay đĩa sấu chín dầm muối ớt ăn vặt nơi vỉa hè khiến bao thế hệ học trò và người đi xa phải thèm thuồng, nhớ nhung.
Từ món vịt om sấu quen thuộc đến phiên bản nướng đầy mới lạ
Lấy cảm hứng từ chính những nguyên liệu quen thuộc của món vịt om sấu Hà Nội xưa, một đầu bếp trẻ đã sáng tạo nên phiên bản hoàn toàn mới mang tên "vịt nướng sốt quả sấu". Không còn bó buộc trong hình thức một món om nhiều nước truyền thống, phần thịt vịt giờ đây được xử lý bằng kỹ thuật nướng hiện đại để cho ra đời lớp da vàng óng, giòn rụm bên ngoài nhưng vẫn giữ được độ mọng ngọt, mềm mại đặc trưng ở bên trong.
Ảnh: Thiên Mỹ - Phạm Mạnh
Điểm nhấn làm nên linh hồn cho món ăn chính là lớp sốt sấu chua thanh, sánh mịn được phủ đều lên trên, tạo nên một sự hòa quyện độc đáo của những kỹ thuật chế biến mới lạ. Sự khéo léo trong cách kiểm soát nhiệt độ cùng tư duy thẩm mỹ hiện đại đã giúp món ăn vừa giữ được phong vị cốt lõi của ẩm thực Việt, vừa mang đến một trải nghiệm thưởng thức đầy mới mẻ và kiêu kỳ cho thực khách đương đại.
Để có được một đĩa vịt nướng chuẩn vị, khâu tuyển chọn nguyên liệu đòi hỏi sự khắt khe và tỉ mỉ tối đa. Phần ức vịt được chọn là loại thịt nạc tươi ngon nhất, có lớp mỡ mỏng vừa vặn để khi nướng không bị khô mà trái lại còn tạo độ béo ngậy tự nhiên. Nước sốt sấu - "ngôi sao" của món ăn - lại được chắt lọc từ những quả sấu bánh tẻ hoặc sấu già đã tích tụ đủ vị chua đậm đà.

Nguồn ảnh: Báo và Phát thanh Truyền hình Hà Nội
Bên cạnh đó, các nguyên liệu phụ trợ như cà rốt, rau cần, hành tây, rau muống, nấm hương và khoai môn cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Mỗi thành phần đều mang một ý nghĩa riêng, bổ trợ lẫn nhau để tạo nên một tổng thể hài hòa: Nấm hương mang vị ngọt bùi của đất trời; rau muống chẻ, rau cần đem lại sự tươi mát, cân bằng; trong khi khoai môn mang đến sự ấm áp.
Đặc biệt, gia vị được sử dụng vô cùng tối giản, chỉ gồm muối và tiêu. Muối giúp tôn lên trọn vẹn vị ngọt nguyên bản của thịt vịt, còn tiêu tạo lớp hương cay nhẹ, kích thích vị giác và tăng chiều sâu cho món ăn.
Bản hòa tấu hương sắc nâng tầm phong vị hoài niệm
Chia sẻ về "đứa con tinh thần" này, bếp trưởng Lê Quốc Huy cho biết anh đã lựa chọn phần lườn vịt tươi ngon, chất lượng nhất, được nhập khẩu từ Pháp để kết hợp cùng những nguyên liệu bản địa thân thuộc của Việt Nam.

Nguồn ảnh: Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội
Để có thể phục vụ món ăn này quanh năm, ngay cả khi mùa hè đã đi qua, anh Huy phải chuẩn bị nguyên liệu từ trước bằng cách chọn lựa những trái sấu tươi ngon nhất lúc chính vụ, đem ủ muối cùng sốt miso của Nhật Bản trong suốt hai tháng rồi mới nghiền nhuyễn để tạo nên thứ nước sốt độc bản.
Anh Huy tâm sự, trong những năm tháng xa quê hương, nỗi nhớ về món vịt om sấu Hà Nội luôn thường trực trong lòng. Chính nỗi hoài niệm ấy đã thôi thúc anh tìm tòi, ứng dụng các kỹ thuật ẩm thực Pháp để làm mới những nguyên liệu cơ bản như thịt vịt, quả sấu, rau muống chẻ, biến một món ăn dân dã thành tác phẩm nghệ thuật sang trọng trên bàn ăn.
Khi món ăn được trình bày ra đĩa, thực khách sẽ ngay lập tức bị chinh phục bởi một bức tranh ẩm thực đa sắc màu. Phần ức vịt nướng chín tới nằm ở vị trí trung tâm, khoe lớp da nâu vàng bóng bẩy. Nước sốt sấu óng ánh được rưới khéo léo, tỏa hương thơm đặc trưng. Bên cạnh đó, những sợi rau muống chẻ xanh mướt được xếp gọn gàng, đi kèm viên khoai môn tròn chiên giòn vàng ruộm.

Nguồn ảnh: Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội
Sự kết hợp này mang đến trải nghiệm thú vị khi thực khách cảm nhận được cả độ giòn sần sật của rau, vị bùi béo của khoai môn quyện cùng miếng thịt vịt đậm đà. Đứng về góc độ dinh dưỡng, một phần vịt nướng sốt quả sấu cung cấp khoảng 650-750 Kcal. Chỉ số calo này khá lý tưởng cho một bữa ăn dinh dưỡng, tuy nhiên, những người đang trong chế độ giảm cân hoặc có tiền sử mỡ máu cao, tim mạch nên lưu ý điều tiết phù hợp để đảm bảo sức khỏe.
Sự đón nhận nồng nhiệt của thực khách chính là minh chứng rõ nhất cho thành công của món ăn này. Chị Cao Thùy Dung, một thực khách trú tại phường Láng, hào hứng chia sẻ rằng thịt vịt không hề bị khô mà rất thơm, khi ăn kèm với khoai môn tạo nên một sự kết hợp hoàn hảo, vừa miệng.
Đồng quan điểm, anh Đoàn Thành Đạt đến từ quận Đống Đa bày tỏ ấn tượng đặc biệt với phần nước sốt sấu có sự cân bằng giữa vị chua và mặn, khi chấm cùng salad rau muống chẻ tạo nên một hương vị rất cuốn hút.
Có thể nói, từ những nguyên liệu vô cùng quen thuộc của mảnh đất kinh kỳ, sự thay đổi trong tư duy chế biến và kỹ thuật tạo sốt hiện đại đã giúp người đầu bếp tài hoa thổi một luồng sinh khí mới vào ẩm thực truyền thống, viết tiếp câu chuyện tình yêu với quả sấu Hà Nội theo một cách rất riêng và đầy tự hào.