Cháo đậu cà: Bản giao hưởng mộc mạc giữa phố phường Hà Nội

Cái hay của cháo đậu cà nằm ở sự khiêm nhường của nguyên liệu nhưng lại đòi hỏi sự tinh tế trong cách chế biến. Gạo nấu cháo phải là loại gạo tẻ ngon pha thêm chút nếp cái hoa vàng để tạo độ sánh và mùi thơm đặc trưng. Đỗ xanh hoặc đỗ đen được ninh cùng gạo sao cho hạt đỗ chín mềm, bở tơi nhưng tuyệt đối không được nát, để khi ăn, thực khách vẫn cảm nhận được cái bùi bùi tan trên đầu lưỡi.

Linh hồn của món ăn chính là những miếng đậu phụ làng Mơ rán vàng ruộm. Đậu phải được chiên ngập dầu, vỏ ngoài phồng giòn nhưng bên trong vẫn giữ được độ mềm mướt như lụa. Ngay khi vừa vớt ra khỏi chảo, miếng đậu nóng hổi được thả ngay vào bát nước mắm hành hoa xanh mướt. Chỉ một khoảnh khắc ấy thôi, lớp vỏ đậu sẽ thấm đẫm vị mặn mòi, thơm nồng của hành lá, tạo nên một sự kết hợp đầy mê hoặc.

Điểm nhấn cuối cùng, thành phần quan trọng không thể thiếu chính là cà muối. Những quả cà pháo nén giòn tan, mằn mặn chính là một trong ba yếu tố góp phần tạo nên hương vị độc đáo không lẫn vào đâu được của món cháo đậu cà.

"Cà pháo ngày xưa nhỏ xíu, ít hạt, hơi nhăn. Được muối vừa vị nên khi ăn có vị chua nhẹ, mằn mặn, giòn tan và thoảng hương riềng. Đậu phụ thì cắt thành những bìa vuông mỏng, rán vàng rồi rim với nước mắm hành. Lớp vỏ ngoài hơi dai, ruột bên trong mềm mịn, thấm đẫm vị mắm thơm nồng. Cắn một miếng cà, một miếng đậu, rồi húp thêm một thìa cháo mộc mạc. Chỉ vậy thôi mà cái nắng hè gay gắt cũng dường như dịu lại sau mỗi bát cháo nhỏ", một thực khách vừa ăn vừa ôn lại chuyện cũ.

Không giống như phở hay bún thang cần ăn nóng bốc khói, cháo đậu cà thường được thưởng thức khi đã nguội bớt hoặc ăn nguội hẳn vào những buổi xế chiều. Sự thú vị nằm ở chỗ, khi cháo nguội, vị ngọt thanh của đỗ và gạo càng trở nên rõ nét hơn. Ăn kèm với đó là vài quả cà pháo muối nén giòn tan.

Cái vị mằn mặn, chua thanh của cà muối như một "chất dẫn" hoàn hảo, làm bật lên cái béo của đậu rim mắm và cái mát lành của cháo. Nhiều thực khách sành ăn còn gọi thêm trứng muối hay ca la thầu để bát cháo thêm phần đậm đà. Thưởng thức cháo đậu cà không thể vội vàng.

Chị Thùy Linh nhớ lại: "Cùng với trứng vịt lộn, trứng rán ngải cứu, bánh rán mật hay chè bưởi, cháo đậu cà đã trở thành món quà vặt theo tôi lớn lên suốt những mùa hè tuổi nhỏ. Thức quà ấy rẻ tiền, giản dị mà ngon miệng. Mỗi chiều ngồi đợi mẹ dọn hàng, chỉ cần một bát cháo đậu cà 5 nghìn đầy ụ là tôi đã có thể ngoan ngoãn ngồi yên trong góc cửa hàng vải, vừa ăn vừa nhìn dòng người qua lại nơi phố chợ đông đúc. Những chiều hè ấy trôi qua chậm rãi, bình yên như chính nhịp sống của Hà Nội ngày xưa vậy".

Người ta thường ngồi trên những chiếc ghế nhựa thấp nơi vỉa hè, vừa xì xụp húp cháo, vừa lắng nghe nhịp sống phố phường trôi qua, thấy cái nóng như dịu lại.