Chả nhái Bãi Tháp chính là một món ăn mang theo hơi thở nồng nàn của đất bãi ven sông, gói ghém trong đó cả hương đồng gió nội và tình quê mộc mạc của người dân xứ Đoài.
Nếu nem Phùng đã quá đỗi quen thuộc với người dân Thủ đô thì chả nhái Bãi Tháp lại như một "viên ngọc thô" đang dần tỏa sáng. Không cầu kỳ, xa hoa, món ăn này mang trong mình linh hồn của vùng đất bãi bồi, nơi những con nhái đồng béo tròn sau cơn mưa rào trở thành nguồn cảm hứng cho một đặc sản nức tiếng gần xa.
Từ món ăn "nhà nghèo" đến đặc sản đãi khách phương xa
Ngược dòng thời gian về khoảng một thế kỷ trước, chả nhái vốn chẳng phải món cao lương mỹ vị. Ở thôn Bãi Tháp (Đan Phượng), nhái đồng là thức ăn cứu cánh cho những ngày giáp hạt, thiếu thốn. Thế nhưng trong "cái khó ló cái khôn", người dân nơi đây đã biến những con nhái nhỏ bé thành món chả thơm lừng, để rồi qua nhiều thế hệ, nó trở thành niềm tự hào không thể thay thế.
Nguồn: Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội
Làng Bãi Tháp nằm nép mình bên đập Phùng, sát dòng sông Đáy thơ mộng. Địa thế đất bãi bồi sông Hồng, sông Đáy chính là "thiên đường" cho họ hàng nhà nhái sinh sôi. Anh Nguyễn Hữu Trường - thế hệ thứ ba trong một gia đình lưu giữ nghề làm chả nhái tại địa phương - chia sẻ: "Nhái ở vùng bãi ven sông thường to và béo hơn hẳn. Chúng tôi lựa chọn những con nhái mập mạp nhất, sạch sẽ nhất để làm nguyên liệu. Đây là món ăn gắn liền với tuổi thơ của người dân nơi đây".
Thú vị nhất có lẽ là hành trình săn nhái. Khi hoàng hôn buông xuống, cánh đồng rộn rã bản hòa tấu của côn trùng cũng là lúc người nông dân chuẩn bị đèn soi, túi lưới vào cuộc. Nhái mùa mưa, nhất là vào giữa mùa, là lúc thịt đạt độ ngon nhất, ngọt và dai như thịt gà.
Ảnh: Đặc sản Chả nhái Tuấn Hồng
Để làm nên một mẻ chả nhái "đúng điệu" Bãi Tháp, quy trình chế biến đòi hỏi sự kiên nhẫn và tỉ mỉ đến lạ kỳ. Nhái bắt về được làm sạch, bỏ đầu, lột da, bỏ nội tạng, chỉ lấy phần thân với thớ thịt trắng hồng.
Cái hay của người Bãi Tháp nằm ở sự kết hợp nguyên liệu. Thịt nhái được băm nhỏ cả xương - đây là điểm mấu chốt để miếng chả có độ giòn sần sật đặc trưng. Sau đó, hỗn hợp được trộn cùng bột ngô quê rây mịn, nước nghệ để tạo màu vàng óng, nước mắm, tiêu, hành khô và đặc biệt là lá lốt, húng chó, ớt tươi.
Ảnh: Bếp cô Tấm
"Nặn chả nhái thì không được phép dày quá, cũng không được mỏng quá. Mỏng thì chiên sẽ bị khô, dày thì bên trong không dậy được mùi vị. Người đầu bếp phải dùng cả mắt để thẩm định độ vàng, dùng mũi để cảm nhận mùi thơm, biết khi nào chả đạt yêu cầu", anh Trường bật mí.
Sau khi băm, hỗn hợp được cho vào cối đá giã tay. Tiếng chày nhịp nhàng nện xuống cối đá không chỉ làm thịt nhuyễn mịn, dẻo quánh mà còn giúp gia vị thấm sâu vào từng thớ thịt. Miếng chả được nặn dẹt, thả vào chảo mỡ lợn sôi già. Khi miếng chả phồng to, tỏa mùi thơm nồng nàn của lá lốt quyện với vị ngọt của thịt nhái, đó là lúc món ăn đã sẵn sàng "hớp hồn" thực khách.
Thưởng thức phong vị xứ Đoài giữa lòng Hà Nội
Thưởng thức chả nhái Bãi Tháp là một trải nghiệm đánh thức mọi giác quan. Miếng chả nóng hổi vừa vớt ra khỏi chảo, vàng ươm, thơm lựng. Cắn một miếng, ta cảm nhận rõ cái giòn rụm của lớp vỏ bên ngoài, rồi đến cái mềm ngọt, dai nhẹ của nhân thịt nhái bên trong.
Ảnh: todaytiteat
Để tròn vị, chả nhái phải được chấm cùng nước mắm pha giấm, đường theo tỷ lệ vàng, thêm vài lát gừng đập dập và ớt tươi cay nồng. Ăn kèm là vài lá xương sông hoặc lá lốt tươi để cân bằng vị béo. Anh Nguyễn Văn Hiền, một người con của đất Đồng Tháp, hào hứng nói: "Vỏ giòn, nhân ngọt, lại thêm chút cay nồng của ớt và thơm đặc trưng của lá lốt, món này ăn vào là nhớ mãi".
Không chỉ là món ăn hằng ngày, chả nhái đã đi vào đời sống văn hóa của người dân Đan Phượng. Bà Nguyễn Thị Chinh (thôn Đồng Văn) chia sẻ đầy tự hào: "Nhà nhà đều yêu thích món này. Nếu làng có đám cưới, dù là 100 mâm cỗ thì cũng phải có đủ 100 đĩa chả nhái mới ra chất cỗ quê mình".
Nguồn ảnh: Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội
Với những ai yêu thích khám phá văn hóa ẩm thực xứ Đoài, hành trình tìm về Bãi Tháp chắc chắn sẽ là trải nghiệm đáng nhớ. Một miếng chả vàng ruộm không chỉ mang hương vị đồng quê mà còn chứa đựng câu chuyện về sự gìn giữ nghề truyền thống, về tình yêu quê hương của người dân vùng bãi ven sông.
Đi giữa những rặng tre xanh và hít hà mùi phù sa sông Đáy, thưởng thức đĩa chả nhái nóng hổi bên chén rượu đậu Hồng Hà mới thấm hết cái tình của đất và người dân xứ Đoài. Chả nhái Bãi Tháp không chỉ là món ăn dân dã, mà còn là sợi dây kết nối ký ức, là niềm tự hào về một Hà Nội rất riêng, rất đỗi bình dị nhưng tinh tế vô cùng.
