Món ăn mang hương vị đồng quê giữa lòng phố thị
Nhắc đến những món ăn quen thuộc trong bữa sáng của người Hà Nội, bên cạnh phở, bún riêu hay bánh cuốn, miến lươn cũng là lựa chọn được nhiều người yêu thích. Không quá cầu kỳ trong cách trình bày, món ăn gây ấn tượng bởi hương thơm đặc trưng của thịt lươn, vị ngọt tự nhiên của nước dùng và sự hòa quyện giữa nhiều nguyên liệu.
Lươn vốn là nguyên liệu quen thuộc trong ẩm thực Việt Nam, đặc biệt phổ biến ở các tỉnh miền Trung. Trong đó, lươn Nghệ An thường được nhắc đến như một nguyên liệu nổi tiếng, gắn với nhiều món ăn đặc sắc. Theo thời gian, các món từ lươn dần xuất hiện phổ biến tại nhiều tỉnh thành phía Bắc, trong đó có Hà Nội.

Ảnh: Michelin Guide
Tại Thủ đô, miến lươn được biến tấu thành nhiều phiên bản để phù hợp với khẩu vị thực khách. Có người thích một bát miến nước nóng hổi, có người lại chuộng miến trộn với đủ loại rau thơm, lạc rang và nước sốt chua ngọt. Những ai yêu thích hương vị đậm đà, thơm nức cũng có thể lựa chọn miến lươn xào.
Điểm chung của các phiên bản là thịt lươn được chế biến kỹ lưỡng, thường tẩm bột gia vị rồi chiên ngập dầu đến khi chuyển màu vàng óng. Lươn sau khi chiên đạt độ giòn bên ngoài nhưng vẫn giữ được vị béo, ngọt đặc trưng bên trong. Khi kết hợp với sợi miến và các loại rau ăn kèm, món ăn tạo nên sự cân bằng thú vị giữa hương vị và kết cấu.
Không chỉ là món ăn giúp đổi vị cho bữa sáng, miến lươn còn được nhiều thực khách lựa chọn vào bữa trưa bởi cảm giác vừa đủ no, không quá nặng bụng.
Bí quyết nằm ở những miếng lươn vàng ruộm và nồi nước dùng trong
Để có một bát miến lươn ngon, khâu lựa chọn và sơ chế nguyên liệu đóng vai trò quan trọng. Lươn thường được chọn có kích thước vừa phải, thân tròn, da mịn, không quá lớn cũng không quá nhỏ. Nguyên liệu sau khi mang về cần được làm sạch cẩn thận để loại bỏ chất nhầy và mùi tanh đặc trưng.

Ảnh: Giang Huy
Một trong những công đoạn quyết định hương vị món ăn là chế biến lươn. Sau khi sơ chế, thịt lươn được chia thành từng miếng nhỏ, tẩm ướp gia vị rồi phủ một lớp bột mỏng trước khi chiên ngập dầu. Khi đạt độ chín, những miếng lươn có màu vàng ruộm, tỏa hương thơm hấp dẫn.
Lươn chiên ngon phải đạt được độ giòn vừa phải, không bị khô xác hay quá cứng. Khi cắn vào, thực khách cảm nhận được lớp vỏ giòn tan bên ngoài, tiếp đến là phần thịt mềm, béo và có vị ngọt tự nhiên. Đây cũng là yếu tố tạo nên sức hấp dẫn riêng của miến lươn so với nhiều món ăn từ thịt, cá khác.
Bên cạnh phần lươn, nước dùng được xem là linh hồn của món ăn. Thông thường, nước dùng được ninh chậm từ xương lợn, xương lươn kết hợp cùng các loại gia vị. Quá trình ninh giúp phần nước có vị ngọt tự nhiên, đậm đà nhưng vẫn giữ được độ trong, không quá béo hay ngấy.

Ảnh: Giang Huy
Tại nhà hàng miến lươn Đông Thịnh, bà Quách Kim Dung cho biết lươn được nhập từ Nghệ An và Bắc Ninh, ưu tiên những con có kích thước vừa phải. Nước dùng được ninh từ xương lợn và xương lươn để tạo vị ngọt thanh. Nhà hàng này từng được Michelin Guide đưa vào danh sách Bib Gourmand năm 2024, hạng mục dành cho những địa chỉ có đồ ăn ngon với mức giá phải chăng.
Theo đầu bếp Quang Dũng của nhà hàng Chapter Hà Nội, một địa chỉ nằm trong danh sách Michelin Guide 2024, sức hấp dẫn của miến lươn còn đến từ sự kết hợp giữa nhiều kết cấu khác nhau. Đó là độ giòn của lươn chiên, sự mềm dai của sợi miến, vị ngọt nhẹ của giá đỗ và hương thơm tươi mát từ các loại rau.
Từ miến nước truyền thống đến những phiên bản biến tấu hấp dẫn
Trong số các cách chế biến, miến lươn nước được xem là lựa chọn quen thuộc nhất. Một bát miến nóng thường có sợi miến được chần vừa tới, đặt dưới đáy bát, phía trên là những miếng lươn chiên giòn, giá đỗ, nấm hương, mộc nhĩ và rau mùi. Khi chan nước dùng nóng, hương thơm của lươn hòa quyện cùng mùi thơm của các loại gia vị, tạo nên món ăn hấp dẫn ngay từ khi vừa được mang ra.
Thực khách có thể thêm chút tiêu, ớt hoặc giấm tùy khẩu vị. Khi thưởng thức, sợi miến mềm dai thấm vị nước dùng, trong khi lươn vẫn giữ được độ giòn đặc trưng. Sự tương phản giữa hai thành phần chính khiến mỗi thìa miến đều mang đến cảm giác thú vị.
Nếu miến nước phù hợp với những ngày thời tiết se lạnh thì miến lươn trộn lại là lựa chọn được nhiều người yêu thích vào những ngày nóng. Sợi miến sau khi chần được để ráo, trộn cùng lươn chiên giòn, dưa chuột, giá đỗ, tía tô, húng quế, bạc hà, lạc rang và hành phi.
Điểm nhấn của phiên bản này là bát nước trộn chua ngọt đi kèm. Khi rưới đều lên các nguyên liệu, vị chua, ngọt và mặn hòa quyện, làm nổi bật vị béo của lươn, đồng thời giúp món ăn không bị khô hay ngấy. Sợi miến vẫn giữ được độ dai, kết hợp với rau thơm tạo cảm giác thanh mát.

Ảnh: Giang Huy
Ngoài ra, miến lươn xào cũng là phiên bản dành cho những thực khách thích món ăn có hương thơm đậm đà. Miến được xào cùng các nguyên liệu, thấm gia vị và dậy mùi thơm từ chảo nóng. So với miến nước hay miến trộn, phiên bản này có hương vị đậm hơn, phù hợp với những người muốn thưởng thức một món ăn chắc bụng.
Một số địa chỉ còn phục vụ lươn tươi thay cho lươn chiên giòn. Phần thịt lươn được chế biến để giữ độ mềm, ngọt tự nhiên và thấm vị nước dùng. Đây là lựa chọn dành cho những người không thích đồ chiên hoặc muốn cảm nhận rõ hơn hương vị nguyên bản của nguyên liệu.
Đáng chú ý, trứng lươn cũng là món ăn theo mùa được một số nhà hàng phục vụ. Theo chia sẻ từ nhà hàng Đông Thịnh, trứng lươn thường xuất hiện trong khoảng tháng 2 đến tháng 7, gắn với mùa sinh sản tự nhiên của lươn. Phần trứng có màu vàng, vị béo và được nhiều thực khách tìm thưởng thức.
Không cần nguyên liệu quá đắt đỏ hay cách trình bày cầu kỳ, miến lươn vẫn tạo được sức hút nhờ sự chỉn chu trong từng công đoạn chế biến. Từ việc lựa chọn lươn, sơ chế, chiên vàng đến ninh nước dùng, mỗi bước đều góp phần tạo nên hương vị đặc trưng.
Giữa rất nhiều lựa chọn ẩm thực của Hà Nội, một bát miến lươn nóng hổi với vị ngọt thanh, lươn giòn thơm và sợi miến mềm dai vẫn là món ăn khiến nhiều thực khách muốn quay lại. Đặc biệt trong những ngày đông se lạnh, thưởng thức bát miến lươn nghi ngút khói cũng là một trải nghiệm ẩm thực giản dị nhưng đầy hấp dẫn.