Nếu có dịp xuôi dòng quốc lộ 1A về phía Nam Thủ đô, hình ảnh những sạp hàng bày biện những gói lá chuối xanh mướt, vuông vức bên lề đường Quán Gánh (Thường Tín, Hà Nội) đã trở thành một phần ký ức của bao người lữ khách.
Đó chính là bánh Giầy Quán Gánh, món ăn giản dị nhưng chứa đựng cả một nền văn minh lúa nước và tấm lòng của người dân xứ danh hương.
Bánh Giầy Quán Gánh. Nguồn video: Báo và Phát thanh,Truyền hình Hà Nội
Tương truyền, nghề làm bánh giầy Quán Gánh có từ thời các vị vua Hùng. Qua hàng thế kỷ, người dân nơi đây đã giữ gìn và nâng tầm món bánh này thành một nghệ thuật. Không chỉ là món ăn hằng ngày, bánh giầy còn là lễ vật không thể thiếu trong các dịp tế lễ, hội làng và là thức quà "phải mua" của bất kỳ ai có dịp ghé qua cửa ngõ phía Nam Hà Nội.
Để có được một chiếc bánh dẻo thơm, trắng ngần, người thợ Quán Gánh phải trải qua những công đoạn cực kỳ tỉ mỉ, đòi hỏi sự kiên nhẫn và đôi bàn tay khéo léo:
Kén gạo chọn xôi: Gạo phải là loại nếp cái hoa vàng hạt tròn, mẩy, thơm hương lúa mới. Gạo được ngâm kỹ, đồ thành xôi sao cho vừa độ chín, không được quá nát hay quá cứng.
Kỹ thuật giã bánh: Đây là khâu vất vả nhất. Xôi nóng được đưa vào cối giã ngay khi vừa bắc ra khỏi bếp. Tiếng chày giã bánh nhịp nhàng sao cho khối bột nếp trở nên mịn màng, dẻo quánh và trắng muốt như ngọc.
Bánh có màu trắng, hình tròn dẹt, được coi là đặc trưng của bầu trời trong tín ngưỡng của người Việt
Nhân bánh đa dạng: Bánh giầy Quán Gánh thường có ba loại chính để chiều lòng thực khách:
Nhân ngọt: Đỗ xanh đồ chín, giã nhuyễn xào với đường kính trắng và hương vani thơm dịu.
Nhân mặn: Đỗ xanh quyện cùng chút mỡ phần, tiêu Bắc cay nồng và muối tinh, tạo nên vị đậm đà khó quên.
Bánh chay: Chỉ có vỏ bánh nếp dẻo, thường ăn kèm với giò lụa hoặc chả quế.
Nhân bánh giầy Quán Gánh có ba loại gồm nhân ngọt, nhân mặn và bánh chay để đáp ứng nhu cầu sở thích của nhiều người
Mở lớp lá chuối xanh còn vương chút mùi nhựa thơm, chiếc bánh giầy hiện ra trắng ngần, bóng mịn. Khi thưởng thức, thực khách sẽ cảm nhận rõ độ dẻo mềm của nếp, vị bùi béo của đỗ xanh và chút cay nhẹ của tiêu. Mọi thứ hòa quyện, tan chậm trong miệng, để lại dư vị ngọt hậu và mùi thơm đặc trưng của đồng quê Bắc Bộ.
Còn bánh chay tức là bánh không nhân, ăn kèm với chả quế hoặc chè đường rất đưa miệng
Bánh nhân ngọt làm từ đỗ xanh đã nấu chín, sợi cùi dừa rồi xào đường, có màu cánh kiến
Nhân mặn được làm từ đỗ xanh, hành, thịt ba chỉ có hương cà cuống
Ngày nay, dù có biết bao loại bánh trái hiện đại, bánh giầy Quán Gánh vẫn giữ vững vị thế của mình. Những gói bánh 6 chiếc tròn trịa, được gói ghém cẩn thận trong lá chuối, buộc lạt đỏ không chỉ là món ăn lót dạ dọc đường, mà còn là món quà ý nghĩa mang đậm hồn cốt quê hương để dành tặng người thân, bạn bè.
